Skakistiko

Subscribe to Skakistiko feed Skakistiko
Updated: 12 hours 54 min ago

Ένα άρθρο του 1969

Fri, 11/17/2017 - 12:37


Ο Μπόρις Σπάσκι μαζί με τον προπονητή του, τον γκρανμέτρ και ψυχίατρο Νικολάι Κρόγκιους, αφοσιωμένο κομματικό της εποχής ο οποίος ζει πλέον σε προχωρημένη ηλικία στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Λίγα αποσπάσματα από άρθρο του Γιεβγκένι Μπεμπτσούκ που δημοσιεύτηκε στο Soviet Life (αγγλική έκδοση) που επικεντρώνονται στον χαρακτήρα του Μπόρις Σπάσκι. Δεν επρόκειτο για σκακιστικό περιοδικό, αλλά δημοσίευε κατά καιρούς άρθρα γενικότερου σκακιστικού ενδιαφέροντος. Νομίζω κυκλοφορεί ακόμα με το όνομα Russian Life. Δεν είχα χρόνο να μεταφράσω ολόκληρο το άρθρο, αλλά μπορείτε να το διαβάσετε στα αγγλικά ΕΔΩ  (το σκανάρισμα από Sonja). Περιέχει και μια αναλυμένη παρτίδα του Σπάσκι. Γράφτηκε αμέσως μετά το ματς Σπάσκι – Γκέλερ, το 1969.

“Πέταξα για το Σουχούμι την ημέρα που τελείωσαν τα πάντα. Ο Σπάσκι κέρδισε ενώ έμεναν κάμποσοι γύροι να παιχτούν. Βρήκα τον Έφιμ Γκέλερ στην παραλία αργά το απόγευμα, δεν έδειχνε καθόλου χαρούμενος. Δίστασα λιγάκι πριν τον πλησιάσω. Ήμασταν καλοί φίλοι και υπήρξαμε συμπαίκτες στη σκακιστική ομάδα των Σοβιετικών Ενόπλων Δυνάμεων. Ο γκρανμέτρ από την Οδησσό υπήρξε αρχηγός της ομάδας για αρκετά χρόνια.
Καπνίσαμε μαζί κοιτάζοντας τη θάλασσα. Η σιωπή έσπασε από το τρίτο μέλος της παρέας, τον Ουκρανό μετρ Γιούρι Σαχάροφ, αναλυτή του Γκέλερ, ο οποίος απάντησε στην ερώτηση που δεν είχα κάνει:
“Απορείς που το ματς τέλειωσε τόσο γρήγορα. Η αλήθεια είναι πως χάσαμε πριν ξεκινήσει το ματς. Χάσαμε στο μπακάλικο”
“Τι εννοείς;”
“Προσπαθούσα να μεταδώσω στον Γκέλερ επιθετικό και ανταγωνιστικό πνεύμα για το ματς. Αλλά όλες οι προσπάθειές μου πήγαν χαμένες: Λίγες μέρες πριν αρχίσουμε, ήμασταν με τον Γκέλερ στο μπακάλικο για να αγοράσουμε φαγητό για το βράδυ όταν ξαφνικά ένας άντρας μας άρπαξε και τους δυο από τους ώμους. Γυρίσαμε τα κεφάλια μας και ήταν ο Σπάσκι. Μας λέει χαμογελαστός: παιδιά, γυρίζετε στο ξενοδοχείο; Ελάτε να περπατήσουμε μαζί! Είναι τόσο γλυκό απόγευμα.”
Μετέφερα την ιστορία στον Σπάσκι -μετά το ματς που έπαιξε με τον Λάρσεν- και γέλασε από την καρδιά του όταν τη θυμήθηκε: “Δεν είχα σκοπό να τους κάνω χαλάστρα! Νομίζω ότι οι προσωπικές σχέσεις έρχονται σε πρώτη μοίρα, και οι πόντοι σε δεύτερη”.
O Σπάσκι ήταν πάντα έτσι. Ακόμα και 15χρονος που ήταν, τον θυμάμαι σε ένα ομαδικό εφηβικό τουρνουά που αρνήθηκε να συγχαρεί τον συμπαίκτη του, που χάρισε τη νίκη στην ομάδα του, γιατί στην πίεση χρόνου του αντιπάλου του έγραψε δυο φορές την ίδια κίνηση, εξαπατώντας τον, αφήνοντάς τον να νομίζει πως η πίεση τέλειωσε. Ο σεβασμός προς τον αντίπαλο ήταν πάντα στην πρώτη θέση για τον Μπόρις.”

Categories: Ενημέρωση

Αυτός που κέρδισε τον Γκρέκο

Wed, 11/15/2017 - 12:55

Αυτός που κέρδισε τον Γκρέκο

του Τριαντάφυλλου Σωτηρίου

 

– Σου έχω πει εκατό φορές ότι, όταν είμαστε οι δυο μας, μπορείς να με λες σκέτα Φελίπε, είμαι και έξι χρόνια νεότερος.

– Μεγαλειότατε, η ιεραρχία φτιάχτηκε…

– …για να τηρείται· κι εσύ μου έχεις απαντήσει ισάριθμες φορές με τον ίδιο τρόπο.

– Πώς είναι σήμερα η ευγενεία σας;

– Σκοτούρες, δον Διέγο. Δεν ήμουνα εγώ για στέμματα· καλά που υπάρχει ο Ολιβάρες, που έχει πάρει όλο το βασίλειο επ’ ώμου, δεν ξέρω τι θα γινόμουν χωρίς αυτόν. Ευτυχώς, όταν βρω τα σκούρα, δηλώνω ότι αποσύρομαι για να συσκεφθώ και να μη με αναζητήσει κανείς, και καταφεύγω εδώ. Η δροσιά, το ημίφως, η μυρωδιά των ελαιοχρωμάτων και του μουσαμά με ηρεμούν.

– Πάντα καλοδεχούμενος στο ατελιέ μου, μεγαλειότατε.

– Τι σκαρώνεις πάλι μ’ αυτά εδώ τα νήματα, μεγαλοφυή μου φίλε; Μπουγάδα θ’ απλώσεις;

– Πειραματίζομαι με μια νέα τεχνική με πολλαπλά σημεία σύγκλισης, μεγαλειότατε· όταν την τελειοποιήσω, θέλω να πιστεύω ότι θα αποζημιωθείτε από το αποτέλεσμα.

– Εσύ παιδί μου κάνεις στερεομετρία, δεν κάνεις πίνακα. Α, δεν σου είπα, μου έστειλε επιστολή ο καρδινάλιος της Νεάπολης· έμεινε γοητευμένος από την προσωπικότητά σου, και από το πορτραίτο που του φιλοτέχνησες, επίσης.

– Ένα σκιτσάκι με κάρβουνο, τίποτα σπουδαίο. Μεγαλειότατε, μου παρέχετε το παν, και μου εξασφαλίζετε και εκπαιδευτικά ταξίδια ώστε να επιμορφωθώ περαιτέρω. Το λιγότερο που οφείλω να κάνω ώστε να αποδεικνύομαι αντάξιος της προστασίας σας, είναι να προσπαθώ να βελτιώνομαι συνεχώς. Ειδικά όταν βρίσκομαι στο εξωτερικό, κάθε μου λέξη και πράξη αντανακλά στο Στέμμα της Ισπανίας, και πρέπει να είμαι ιδιαίτερα προσεκτικός.

– Ένα από τα πολλά που εκτιμώ σε σένα, δον Διέγο, είναι ότι είσαι ευγνώμων, χωρίς να γίνεσαι γλοιώδης. Έπαιξες κανένα σκάκι όσο ήσουν στην Ιταλία;

– Να σας πω την αλήθεια, μεγαλειότατε, δεν το επιδίωξα: δεν με τραβά αυτό το παιχνίδι. Μολαταύτα, στη Ρώμη συνάντησα τυχαία εκείνον τον καλαβρέζο, είχε έρθει και από εδώ πριν λίγα χρόνια, τον θυμόσαστε;

– Πώς: τους κέρδισε όλους περίπατο.

– Θλιβερή περίπτωση: ένας τόσο χαρισματικός άνθρωπος, να περιπλανιέται σαν την άδικη κατάρα μεταξύ Ιταλίας, Γαλλίας, Αγγλίας και Ισπανίας ψάχνοντας αντιπάλους, και να βιοπορίζει από τα στοιχήματα. Κανονικός τσιρκολάνος.

– Ναι, αλλά είναι άχαστος, χρόνια τώρα.

– Σ’ ένα επιτραπέζιο παιχνίδι· σιγά τα λάχανα.

– Τέλος πάντων· και παίξατε;

– Μία παρτίδα.

– Τη θυμάσαι, τη δείχνεις;

– Χαμένος χρόνος.

– Όσο κρατάει ένα ποτηράκι. Κερνάς;

– Το δίχως άλλο. Ορίστε, μανθανίγια βαλλισολετάνα, από τη γενέτειρά σας· αμβροσία. Νά, δείτε:

P4R P4R 2. P4AR PxP 3. C3AR A2R 4. A4A A5T+ 5. P3C PXP 6. 0-0 PxP+ 7. R1T A3A 8. C5R P4D 9. AxP C3TR 10. P4D AxC 11. PxA D5T 12. AxC DxA 13. AxP+ R2R 14. C3A P3A 15. A3C

…και ο λευκός κερδίζει εύκολα.

– Τι, τελείωσε;

– Όχι, ο μαύρος συνέχισε την ανέλπιδη μάχη για λίγες κινήσεις ακόμα: 15…A2D 16. T7A+ R1R


…και τώρα…

– Άσε να δοκιμάσω: λοιπόν, Ρήγισσα ψηλά στο μαύρο· εξαναγκάζει την αλλαγή Ρηγισσών, και ο λευκός μένει με το ζεύγος ελεύθερων δεμένων κεντρικών Οπλιτών, και επιπλέον, μετά από Ρήγας αιχμαλωτίζει Οπλίτη και Κάστρο στο τετράγωνο του Ιππότη του Ρήγα, θα κερδίσει και τους Οπλίτες στην πτέρυγα του Ρήγα.

– Καλή ιδέα, μεγαλειότατε, και πράγματι κερδίζει. Όμως, ο λευκός κράτησε τις Ρήγισσες και ενίσχυσε την επίθεσή του:

17. D3D A3K 18. TxP/CD7 C2D 19. T1D T1D 20. AxA DxA 21.C4T

…και τέλος.

– Φοβερός. Δικαίως θεωρείται ο καλύτερος παίκτης στον κόσμο. Αμύνθηκες γενναία, πάντως.

– Αν επιτρέπει η ευγενεία σας, εγώ ήμουν λευκός.

– Πώς; Νίκησες τον Γκρέκο, και μάλιστα με κατά μέτωπο επίθεση;

– Ε ναι, δεν ίδρωσα και πολύ. Αιφνιδιάστηκε, σε σημείο που δεν μου γύρεψε το πάτσι. Καλό για κείνον: με τα μαύρα θα κέρδιζα ακόμα πιο εύκολα· έχω βρει κάτι καταρρίψεις στη βαριάντα του στο Τζιουόκο Πιάνο, θα ερχόταν σε δύσκολη θέση αν έχανε μπροστά στους συμπατριώτες του δεύτερη συνεχόμενη παρτίδα και μάλιστα με τα λευκά.

– Και για να ‘χουμε καλό ρώτημα, δον Διέγο, πώς μας προέκυψες τόσο ταλέντο;

– Βρήκα στη βιβλιοθήκη του παλατιού, στην οποία η ευγενεία σας έχει γενναιόδωρα χορηγήσει στην ταπεινότητά μου απεριόριστη πρόσβαση, το πρωτότυπο χειρόγραφο της μελέτης του Ρούι Λόπεθ [1], αλλά και μεταγενέστερες σημειώσεις του με κάποια ενδιαφέροντα στρατηγήματα, που δεν πρόλαβε να εντάξει σε βιβλίο.

– Ναι, είχα ακούσει ότι, μετά το τουρνουά του 1575, που είχε οργανώσει ο αείμνηστος πάππος μου Φελίπε Β’ στο Εσκοριάλ με τους δύο καλύτερους ιταλούς και τους δύο καλύτερους ισπανούς σκακιστές της εποχής, ο Ρούι Λόπεθ δεν έμεινε ευχαριστημένος από την απόδοσή του και στρώθηκε να αναλύσει βαθύτερα το παιχνίδι.

– Πράγματι· βέβαια, ο πατήρ Λόπεθ, όπως και ο πατήρ Τσερόν [2], ήσαν σοβαροί άνθρωποι, αφιερωμένοι στη διάδοση και εφαρμογή του λόγου του Θεού: δεν χαζολογούσαν κουνώντας όλη μέρα ξυλαράκια μπρος πίσω.

– Οι μαρτυρίες πάντως λένε ότι οι δύο ιταλοί [3] έπαιζαν άλλο σκάκι, είχαν μεγάλη διαφορά δυναμικότητας από τους δικούς μας.

– Άεργοι και ψωμόλυσσες· ας είναι. Στη βιβλιοθήκη βρήκα και αντίγραφο του χειρογράφου του ίδιου του Γκρέκο [4]. Ξεφυλλίζοντάς το χωρίς να στήσω σκακιέρα, διαπίστωσα ότι είχε κενά και ανακρίβειες. Εκεί που αναπαυόμουν, ακόμα και εκεί που εργαζόμουν, επανέρχονταν χωρίς να το θέλω στη μνήμη μου θέσεις από τις παρτίδες που παρέθετε ο Γκρέκο· ε, τι να κάνω κι εγώ, τις ανέλυα νοερά. Κάπως έτσι, έφτασα και στο Γκαμπί των Τριών Πιονιών που παίχτηκε στην παρτίδα μας. Το Ιππότης στο πέμπτο τετράγωνο στην κολώνα του Ρήγα το είχα αναλύσει μέχρι τέλους, απλώς προσποιούμουν ότι σκέφτομαι κάθε επόμενη κίνηση για να θολώσω τα νερά. Λοιπόν, είδαμε την παρτίδα, ήπιαμε τις μανθανίγιες μας, και ασφαλώς θα υπάρχουν πολλές εκκρεμότητες που η γαληνότητά του ο κόμης-δούκας ντε Ολιβάρες δεν θα μπορεί να χειριστεί χωρίς τη σοφή και συνετή καθοδήγησή σας. Τι θα έλεγε η ευγενεία σας να επιστρέφαμε στις δουλειές μας;

– Μου δείχνεις ευγενικά την πόρτα. Καλώς, Δον Διέγο· a la tarea λοιπόν, κι εσύ κι εγώ. Δύσκολοι καιροί για βασιλιάδες…

Νοέμβριος 2017

 

[1]          Libro de la invención liberal y arte del juego del axedrez, Αλκαλά ντε Ενάρες 1561.

[2]          Ο άλλος ισπανός που έπαιξε στο τουρνουά του Εσκοριάλ.

[3]          Ο Λεονάρντο και ο Μπόι.

[4]          Trattato del gioco degli scacchi, Ρώμη 1619.

[Event "Rome"] [Site "Rome"] [Date "1630.??.??"] [EventDate "1630.??.??"] [Round "?"] [Result "1-0"] [White "Velazquez, Diego"] [Black "Greco, Gioacchino"] [ECO "C35"] [PlyCount "41"] 1. e4 e5 2. f4 exf4 3. Nf3 Be7 4. Bc4 Bh4+ 5. g3 fxg3 6. O-O gxh2+ 7. Kh1 Bf6 8. Ne5 d5 9. Bxd5 Nh6 10. d4 Bxe5 11. dxe5 Qh4 12. Bxh6 Qxh6 13. Bxf7+ Ke7 14. Nc3 c6 15. Bb3 Bd7 16. Rf7+ Ke8 17. Qd3 Be6 18. Rxb7 Nd7 19. Rd1 Rd8 20. Bxe6 Qxe6 21.Na4 1-0 You must activate JavaScript to enhance chess game visualization. jQuery(document).ready(function($) { $.chessgame.navigationButtonClass = 'rpbchessboard-jQuery-enableSmoothness'; $.chessgame.navigationFrameClass = 'wp-dialog'; $.chessgame.navigationFrameOptions = {"squareSize":28,"showCoordinates":false,"colorset":"original","pieceset":"cburnett","animationSpeed":200,"showMoveArrow":true}; var selector = '#' + "rpbchessboard-5a0c29f05fc12-1" + ' .rpbchessboard-chessgameAnchor'; $(selector).removeClass('rpbchessboard-chessgameAnchor').chessgame({"pgn":"[Event \"Rome\"]\r\n[Site \"Rome\"]\r\n[Date \"1630.??.??\"]\r\n[EventDate \"1630.??.??\"]\r\n[Round \"?\"]\r\n[Result \"1-0\"]\r\n[White \"Velazquez, Diego\"]\r\n[Black \"Greco, Gioacchino\"]\r\n[ECO \"C35\"]\r\n[PlyCount \"41\"]\r\n\r\n1. e4 e5 2. f4 exf4 3. Nf3 Be7 4. Bc4 Bh4+ 5. g3 fxg3 6. O-O\r\ngxh2+ 7. Kh1 Bf6 8. Ne5 d5 9. Bxd5 Nh6 10. d4 Bxe5 11. dxe5 Qh4 12. Bxh6 Qxh6 13. Bxf7+ Ke7 14. Nc3 c6 15. Bb3 Bd7\r\n16. Rf7+ Ke8 17. Qd3 Be6 18. Rxb7 Nd7 19. Rd1 Rd8 20. Bxe6 Qxe6 21.Na4\r\n1-0","pieceSymbols":"native","navigationBoard":"floatLeft","showFlipButton":true,"showDownloadButton":true,"navigationBoardOptions":{"squareSize":28,"showCoordinates":false,"colorset":"original","pieceset":"cburnett","animationSpeed":200,"showMoveArrow":true},"diagramOptions":{"squareSize":28,"showCoordinates":false,"colorset":"original","pieceset":"cburnett","animationSpeed":200,"showMoveArrow":true}}); });

Categories: Ενημέρωση

Το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Μικρών Εθνών στην Ανδόρα

Mon, 11/13/2017 - 11:04


Ένα άλλο λιωμένο ρολόι του Σαλβαδόρ Νταλί. Η ικανότητα της μνήμης να συγκρατείται στον χρόνο, καθώς αυτός φθείρεται γύρω της, στην Ανδόρα Λα Βέλια, πρωτεύουσα του πριγκηπάτου της Ανδόρας.

Ξεκίνησε χτες στην Ανδόρα το 5ο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Μικρών Εθνών με τις εξής συμμετοχές: Λουξεμβούργο, Μάλτα, Μονακό, Άγιος Μαρίνος, Φερόες, Γκέρνσι, Λιχτενστάιν, Τζέρσι, Ανδόρα και Κύπρος.
Η Κύπρος έχει ταξιδέψει με τους Κληρίδη (2189), Αντωνίου (2164), Κωνσταντίνου (2057), Μιχαηλίδη (2041).
Ισχυρότερος σκακιστής από όλες τις ομάδες είναι ο gm Ντέιβιντ Νόργουντ (2505) που ανήκει στην ομοσπονδία της διοργανώτριας Ανδόρας.
Σημαντική επιτυχία του Κύπριου Κωνσταντίνου που κατά την χτεσινή πρώτη μέρα σημείωσε ισοπαλία με τον Νόργουντ.
Οι αγώνες θα ολοκληρωθούν στις 18 Νοεμβρίου και διεξάγονται με σύστημα πουλ, 9 αγωνιστικές στο σύνολο.
http://esna.escacsandorra.com/ είναι το επίσημο διοργανωτικό σάιτ με ζωντανή μετάδοση παρτίδων καθημερινά.

Categories: Ενημέρωση

Το “κλειδί” για την ανθρώπινη συνείδηση

Thu, 11/09/2017 - 14:45


Για το παιχνίδι του σκακιού έχει αναπτυχθεί μια υπερμεγέθης μυθολογία, σχεδόν μεταφυσικής καταγωγής, που πραγματικά δυσφημεί ανελέητα την υπαρκτή και πραγματική πολυπλοκότητα του παιχνιδιού.
Στο παραμύθι αυτό δυστυχώς συνδράμουν συχνά και κάποια μέλη της σκακιστικής μας κοινότητας, επαγγελματίες προπαγανδιστές του σκακιού, είτε από αφέλεια στη μια περίπτωση, είτε από άκριτη κατανάλωση μπουρδολογίας, είτε τέλος για λόγους που ξέρουν οι ίδιοι καλύτερα και δεν είναι πάντα τόσο αθώοι λόγοι.
Τόσα χρόνια στο σκάκι, ξέρω καλά πως “σκακιστικό είναι ό,τι είναι αληθές”.
Στο άρθρο που είναι καλή μετάφραση από αγγλική εφημερίδα ευρείας κυκλοφορίας ένα απλό σκακιστικό πρόβλημα που δεν έχει άλλες προεκτάσεις και που ελάχιστο σκάκι χρειάζεται να ξέρει κανείς για να βρει την απάντηση, βλέπουμε πως γίνεται πυλώνας για κάποιους επιστήμονες να αναζητούν, λέει …το «κλειδί» για την ανθρώπινη συνείδηση.
Στο επόμενο πρόβλημα της ερευνητικής ομάδας ίσως απαντηθεί και το ερώτημα της ύπαρξης ή μη ύπαρξης του Θεού.
το άρθρο εδώ: http://www.naftemporiki.gr/story/1214720

Categories: Ενημέρωση

Η κυρία της Σανγκάης

Sun, 11/05/2017 - 14:18

Το σκάκι στην ταινία του Όρσον Γουελς «Η Κυρία της Σανγκάης» (The Lady from Shanghai, 1948). Η ματιά του Γουελς στο φιλμ νουάρ, μέσα από την ιστορία ενός Ιρλανδού ναυτικού και μιας σαγηνευτικής γυναίκας, η οποία τον προσλαμβάνει στο γιοτ του συζύγου της και τον παρασύρει σε μια υπόθεση φόνων. Το θέμα δεν είναι σπουδαίο, το στόρι είναι αρκετά μπερδεμένο (“Ούτε εγώ κατάλαβα το βιβλίο” φέρεται να είχε πει ο ίδιος ο σκηνοθέτης), αλλά η κινηματογράφηση είναι εξαιρετική. Η συνάντηση στο ενυδρείο, η σεκάνς της δίκης, το κινεζικό θέατρο, ο τρόπος με τον οποίο είχε φωτίσει την τότε σύζυγό του, Ρίτα Χέιγουορθ, και βέβαια το φινάλε στην αίθουσα με τους καθρέφτες είναι μερικές σκηνές που έγιναν σημείο αναφοράς από τους μετέπειτα δημιουργούς. Ωστόσο, την εποχή που προβλήθηκε στις αίθουσες έπειτα από γενναίες περικοπές (η αρχική διάρκεια ήταν πάνω από δύο ώρες), η ταινία πήρε κακές κριτικές, υπήρξε παταγώδης αποτυχία και ο Γουελς αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το Χόλιγουντ.

Categories: Ενημέρωση

52ο Πρωτάθλημα Πειραιά – στη μνήμη Στέλιου Ψάρρα

Wed, 11/01/2017 - 12:20

Το Ατομικό Σκακιστικό Πρωτάθλημα Πειραιά διοργανώνεται ανελλιπώς από τον Πειραϊκό Όμιλο Σκακιστών και αποτελεί ένα από τα ιστορικότερα τουρνουά.
Φέτος, θα τιμηθεί η μνήμη του Στέλιου Ψάρρα και το πρωτάθλημα συνδιοργανώνεται με τον Πειραϊκό Σύνδεσμο ο οποίος θα παραχωρήσει την εξαιρετική αίθουσα εκδηλώσεων ”Βαρώνου Κίμωνoς Ράλλη” με χωρητικότητα τουλάχιστον 100 ατόμων. Η αίθουσα βρίσκεται στο κέντρο του Πειραιά και κοντά στην πλατεία Κοραή. Επίσης, το τουρνουά θα είναι ανοιχτό για όποιον θέλει να συμμετέχει, σε αντίθεση με προηγούμενες χρονιές όπου δικαίωμα συμμετοχής είχαν κάτοικοι Πειραιά.
Στο τέλος του τουρνουά θα μοιραστούν σε όλους τους συμμετέχοντες βιβλιαράκια με συνδυασμούς του Στέλιου που είχε εκδώσει στο παρελθόν.
Ο Στέλιος Ψάρρας υπήρξε για χρόνια παίκτης, προπονητής και μέλος του Πειραϊκού. Έχει αγωνιστεί επίσης και στο ΝΑΟ Μάτι Αττικής, στο Φοίβο Πειραιά και στον ΑΟ Ζήνωνα Γλυφάδας.
Η προκήρυξη εδώ

Categories: Ενημέρωση

Εικόνες

Mon, 10/30/2017 - 15:32


Έχουν διασωθεί αρκετές φωτογραφίες που εικονίζουν τον Βλαντίμιρ Λένιν. Εδώ όμως μια από τις λιγότερες γνωστές. Αντίπαλος του μπολσεβίκου ηγέτη είναι ένας ξεχασμένος σήμερα ονειροπόλος, ο Αλεξάντροβιτς Μπογκντάνοφ. Οι φιλοσοφικές αντιλήψεις του Μπογκντάνοφ ήταν πολύ αταξινόμητες και ακατέργαστες για τον σκληρό ιστορικό υλισμό και έγιναν αντικείμενο κριτικής από τον Λένιν και μεταγενέστερους. Ο Μπογκντάνοφ εντάχτηκε στο μπολσεβίκικο κίνημα, αλλά ήταν ένα πνεύμα τόσο ελεύθερο και συγκινησιακό που ποτέ δεν τον εμπιστεύτηκαν.

Το 1908 εκδίδει στην τσαρική Ρωσία τον “Κόκκινο Πλανήτη”, το αριστούργημά του, που έχει μεταφραστεί στα ελληνικά και κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις “Αλεξάνδρεια” αλλά είναι δυστυχώς εξαντλημένο. Ένας άνθρωπος της Γης φτάνει στον Άρη και μαγεύεται από το επίπεδο των κοινωνικών σχέσεων των αρειανών. Ουτοπικά, θέλει να μεταφέρει τις αρχές των εξωγήινων συστημάτων στη Γη. Τα τεχνολογικά επιτεύγματα του άλλου πλανήτη δεν τον ενδιαφέρουν σε πρώτο επίπεδο, παρά μόνο η ποιότητα του κοινωνικού πολιτισμού.

“Δεν μπορώ να καταναλώσω χρόνο και χώρο για να περιγράψω τις περίεργες μορφές που παίρνουν τα φυτά και τα ζώα στον Άρη, ή την ατμόσφαιρά του, καθαρή και διάφανη, συγκριτικά αραιή αλλά πλούσια σε οξυγόνο, ή τον ουρανό του, βαθύ και σκοτεινό, σε χρώμα πρασινωπό, με αδύναμο ήλιο και μικροσκοπικά φεγγάρια, με δυο φωτεινά νυχτερινά ή πρωινά αστέρια, την Αφροδίτη και τη Γη. Όλα αυτά -παράξενα και άγνωστα τότε, θαυμαστά και αγαπητά σήμερα- δεν σχετίζονται άμεσα με τους σκοπούς της αφήγησής μου. Οι άνθρωποι και οι σχέσεις μεταξύ τους είναι το σημαντικότερο για μένα. Και σε τούτο το παραμυθένιο περιβάλλον, αυτές ακριβώς ήταν οι πιο αδιανόητες, οι πιο αινιγματικές.”

Πολλά από τα συναρπαστικά τυπικά γνωρίσματα του λογοτεχνικού είδους που έγινε αργότερα γνωστό ως επιστημονική φαντασία -η δράση, η τεχνολογία, το διάστημα, οι νέοι κόσμοι- βρίσκονται εδώ ενσωματωμένα στο όραμα μιας διαφορετικής, ιδανικής κοινωνίας. Γραμμένο σε μια εποχή αλματώδους τεχνολογικής ανάπτυξης και κοινωνικού αναβρασμού, το μυθιστόρημα απηχεί τις πιο τολμηρές αντιλήψεις των χρόνων εκείνων στα πεδία της επιστήμης, της τεχνικής και του κοινωνικοπολιτικού σχεδιασμού. H εξωγήινη σοσιαλιστική ουτοπία του Kόκκινου Πλανήτη ανήκει έτσι στην πρωτοπορία τόσο της επιστημονικής φαντασίας όσο και των πολιτικών και ιδεολογικών αναζητήσεων του 20ού αιώνα.

Categories: Ενημέρωση

Το μυστήριο του Κιμ

Sun, 10/29/2017 - 13:42

Η μόνη γνωστή φωτογραφία του Κιμ είναι αυτή, η ωραιότατη.

Στη σελίδα 18 του A Book of Chess, του Κόνελ Αλεξάντερ (Λονδίνο 1973), διαβάζουμε :

“Πριν 15 με 20 χρόνια δημοσίευσα μια μαρτυρία για έναν μικρό Κορεάτη, τον Έρνεστ Κιμ. Ένας ταξιδιώτης  έγραφε ότι φτάνοντας στη Χρυσή Οδό της Σαμαρκάνδης, διανυκτέρευσε μια φορά στην Τασκένδη. Ήθελε να παίξει λίγο σκάκι και οι ντόπιοι του πρότειναν να παίξει με τον “πρωταθλητή τους”, παρουσιάζοντάς του ένα λιλιπούτειο τετράχρονο αγόρι, τον Κιμ. Τώρα ο Κιμ πρέπει να είναι περίπου 20 χρονών, αλλά ποτέ δεν ξανάκουσα κάτι για αυτόν”.

Ο συγγραφέας προφανώς μπερδεύεται από τα ασιατικά χαρακτηριστικά του Κιμ αλλά και από το τυπικό κορεάτικο όνομα, και τον βαφτίζει Κορεάτη, ενώ πρόκειται για Ουζμπέκο.

Στα γραπτά του Κόνελ Αλεξάντερ υπάρχει και άλλη αναφορά στον Κιμ:

“Εμφανίστηκε ένα παιδί θαύμα που κάνει τον Μπόμπι Φίσερ να φαίνεται γέροντας. Ο Έρνεστ Κιμ σε ηλικία 5 ετών κέρδισε το πρωτάθλημα Τασκένδης. Ωστόσο δεν έχει φτάσει σκακιστικά σε επίπεδο μετρ” (Sunday Times, 15 Φεβρουαρίου 1959).

Μια ακόμη αναφορά στον Κιμ υπάρχει στο τεύχος Ιανουαρίου 1959 περιοδικού Chess, όπου σημειώνεται η είδηση πως ο πεντάχρονος Κιμ κέρδισε το πρωτάθλημα της γενέτειράς του, της Τασκένδης. “Και δεν είναι συνηθισμένη επιτυχία διότι στην Κεντρική Ασία παίζουν πολύ καλό σκάκι!”

Οι New York Times, τον Μάιο του 1958, γράφουν πως ο Μποτβίνικ εκτίμησε πως ο Κιμ έχει εξαιρετικό ταλέντο, και το μικρό άρθρο συμπληρώνεται με δήλωση του Φίσερ: “Αν ο Μποτβίνικ λέει πως ο Κιμ είναι καλός, πιστέψτε τον”.

Τα ίχνη του Κιμ κάπου εκεί χάνονται, για να γίνει και πάλι αναφορά στον Κιμ στο φύλλο της 8ης Ιανουαρίου του 1960 των NY Times, σε άρθρο για το πως οι Σοβιετικοί προωθούν τα παιδιά θαύματα στο σκάκι:

Κάποιες βάσεις παρτίδων περιλαμβάνουν μια ισοπαλία μεταξύ του Κότοβ και του Κιμ, η οποία υποτίθεται πως παίχτηκε το 1953, γεγονός που δεν θα ισχύει, μιας και το 1953 είναι μάλλον το έτος γέννησης του Κιμ. Στο σάιτ της FIDE, υπάρχει καταχώριση για Έρνεστ Κιμ στον πίνακα με τους παίκτες κάθε ομοσπονδίας, και τον δίνει γεννημένο το 1945.

Τα στοιχεία προέρχονται από ανάρτηση του Edward Winter, στο Chess History

Categories: Ενημέρωση

Διαγενεακοί σκακιστικοί αγώνες στο Χαλάνδρι

Fri, 10/27/2017 - 12:21


Ο Σκακιστικός Όμιλος Χαλανδρίου (ΣΟΧ) διοργανώνει για πρώτη φορά στην Ελλάδα διαγενεακούς αγώνες σκακιού, σε συνεργασία με το Δήμο Χαλανδρίου και με την υποστήριξη του Κοινωφελούς Ιδρύματος TIMA.

Με γνώμονα την διάδοση του σκακιού στο Δήμο Χαλανδρίου, και σε συνέχεια μίας προσπάθειας κοινωνικού χαρακτήρα που ξεκίνησε από τον περασμένο Απρίλιο, υπήρξε επαφή με τα ΚΑΠΗ της περιοχής Χαλανδρίου προκειμένου να οργανωθούν διαγενεακοί αγώνες επίδειξης ανάμεσα σε ηλικιωμένους από τα ΚΑΠΗ και σε νεαρούς σκακιστές του ΣΟΧ.

Μετά από προπονήσεις στα ΚΑΠΗ της περιοχής Χαλανδρίου από προπονητές του ΣΟΧ, και τις παράλληλες δράσεις όπως, η διανομή φυλλαδίων στα ΚΑΠΗ για τα οφέλη που προσφέρει η ενασχόληση με το σκάκι (για παράδειγμα βοηθά στην πρόληψη κατά του Αλτσχάιμερ), ο ΣΟΧ διοργανώνει διαγενεακούς αγώνες σκακιού στο Χαλάνδρι.

Το Σάββατο 4 Νοεμβρίου 2017, «νεαροί» σκακιστές από τα ΚΑΠΗ Χαλανδρίου θα αντιμετωπίσουν νεαρότερους αθλητές από τον Σκακιστικό Όμιλο Χαλανδρίου. Οι αγώνες θα γίνουν στο Πνευματικό κέντρο του Ι. Ν. Αγ. Νικολάου στην κεντρική πλατεία του Χαλανδρίου, στις 11.00 το πρωί. Πληροφορίες περισσότερες αν χρειαστούν στην ιστοσελίδα του ΣΟΧ και στο τηλ. 210-6846693

Categories: Ενημέρωση

Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Εθνικών Ομάδων 2017 – Χερσόνησος Κρήτης (ανάρτηση 1)

Tue, 10/24/2017 - 10:59


Τo Σάββατο 28 Οκτωβρίου αρχίζει στη Χερσόνησο Ηρακλείου Κρήτης το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Εθνικών Ομάδων 2017 – στις 27 Οκτωβρίου είναι η τελετή έναρξης. Το πρωτάθλημα θα ολοκληρωθεί το βράδυ της 6ης Νοεμβρίου.

Πρόκειται για την ισχυρότερη και πιο προβεβλημένη διοργάνωση εθνικών ομάδων του 2017 και θα ολοκληρωθεί σε 9 γύρους, στις 6 Νοεμβρίου.

Στο όπεν (δηλαδή ανδρών) θα συμμετέχουν 39 ομάδες. Με ισχυρότερες ομάδες με βάση τους μέσους όρους έλο: Ρωσία,  Αζερμπαϊτζάν, Ουκρανία.

Η Ελλάδα, μιας και η διοργάνωση γίνεται στην Κρήτη συμμετέχει με δυο ομάδες: Ελλάδα 1 (Παπαϊωάννου, Χαλκιάς, Δ. Μαστροβασίλης, Μπανίκας, Αντ. Παυλίδης) και Ελλάδα 2 (Νικολαϊδης, Θεοδώρου, Κελίρης, Θ. Μαστροβασίλης, Σ. Μαλικέντζος). 

Στις γυναίκες θα αγωνιστούν 32 ομάδες με ισχυρότερες τις Ρωσία, Γεωργία, Ουκρανία. Οι δυο ομάδες της χώρας μας είναι: Ελλάδα 1 (Τσολακίδου, Μπότσαρη, Μαρκαντωνάκη, Αβραμίδου, Παυλίδου) και Ελλάδα 2 (Ι. Μάκκα, Ε. Μάκκα, Σερεφίδου, Σκαράκη, Βοζινάκη). 

Μερικές από τις πιο σημαντικές συμμετοχές στις εθνικές ομάδες κορυφαίων σκακιστών: Αρονιάν, Μαμεντιάροβ, Γκρίστσουκ, Γκίρι, Ρατζάμποβ, Γκέλφαντ, Νεπομνιάτσι, Ματλάκοβ, Άνταμς, Ναβάρα, Ελιάνοβ, Τζομπάβα, Νάιντιτς, Χάουελ, Σορτ (άνδρες) Α. Μούζιτσουκ, Κόστενιουκ, Λάγκνο, Τζαγκνίτζε, Γκίρια, Γκούνινα, Σεμπάγκ (γυναίκες).

Το επίσημο σάιτ που για την ώρα περιέχει τις πολύ βασικές πληροφορίες είναι το http://www.euroteams2017.com και οι σύνδεσμοι chess-results εδώ

*** Στη διάρκεια των αγώνων θα επανέλθουμε με ειδικές αναρτήσεις αγωνιστικού ενδιαφέροντος, αν όχι σε κάθε γύρο, ανά 2 ή 3 γύρους.

Categories: Ενημέρωση

Ο ανιψιός του Ραμώ

Fri, 10/20/2017 - 22:43


φωτ. Το Cafe de la Regence την ώρα που παίζεται το ματς Στάουντον – Σεντ Αμάν, Δεκέμβριος του 1843. Εικαστική απεικόνιση του Ζαν-Ανρί Μαρλέ.

Ο Ντενί Ντιντερό (1713 – 1784) έγραψε στο τέλος του 18ου αιώνα (θεωρείται ότι ολοκληρώθηκε μετά το 1772) τον Ανιψιό του Ραμώ, έργο μοναδικό και πρωτοποριακό για την εποχή του, το οποίο δημοσιεύθηκε πλήρως μόλις το 1890 μετά την τυχαία ανεύρεση του πρωτότυπου χειρογράφου σε ένα παλαιοβιβλιοπώλη του Σηκουάνα, καθώς μέχρι τότε μόνο αποσπάσματα είχαν δημοσιευθεί μετά το θάνατο του Ντιντερό το 1805.

Το έργο ξεκινάει στο περίφημο καφενείο της Ρεζάνς, το οποίο ήταν το σκακιστικό κέντρο της Ευρώπης τον 18ο αιώνα, όπου μαζεύονταν οι καλύτεροι παίκτες του κόσμου για να παίξουν σκάκι:

******** Αν ο καιρός παραείναι κρύος ή βροχερός, χώνομαι στο καφενείο της Ρεζάνς και διασκεδάζω κοιτάζοντας αυτούς που παίζουν σκάκι. Το Παρίσι το μόνο μέρος στον κόσμο και το καφενείο της Ρεζάνς το μόνο μέρος στο Παρίσι που παίζεται το καλύτερο σκάκι. Εκεί ακριβώς, στου Ρεύ, πάνε και ρίχνονται στο παιχνίδι ο Λεγκάλ με τη βαθιά σκέψη, ο πανέξυπνος Φιλιντόρ και ο Μαγιό ο αχτύπητος. Εκεί βλέπεις τα πιο εκπληκτικά χτυπήματα κι ακούς τις πιο ανόητες συζητήσεις. Γιατί, όπως μπορεί να είσαι ευφυής και μέγας σκακιστής σαν τον Λεγκάλ, μπορεί να είσαι μέγας σκακιστής κι ανόητος, όπως ο Φουμπέρ και ο Μαγιό.
Ένα βράδυ που ήμουν εκεί και κοίταζα πολύ, μιλούσα λίγο κι άκουγα όσο γινότανε πιο λίγο ήρθε και μου ‘πιασε κουβέντα ένας από τους πιο παράξενους ανθρώπους αυτού του τόπου, όπου δόξα σοι ο Θεός, έχουμε μπόλικους….
…Με πλησιάζει, λοιπόν, ο ανιψιός. «Αχά! Εδώ μου είστε, κύριε φιλόσοφε; Και τι κάνετε εδώ μέσα μ’ όλους αυτούς τους τεμπέληδες; Χάνετε και σεις τον καιρό σας σπρώχνοντας ξύλα;» Τα λέει έτσι για να δείξει ότι περιφρονεί το σκάκι και το τάβλι.
ΕΓΩ
Όχι, μα όταν δεν έχω να κάνω κάτι καλύτερο, διασκεδάζω κοιτάζοντας για λίγο αυτούς που ξέρουν να τα σπρώχνουνε καλά.
ΕΚΕΙΝΟΣ
Τότε διασκεδάζετε πολύ σπάνια, Εκτός από τον Λεγκάλ και τον Φιλιντόρ, οι άλλοι είναι άσχετοι.
ΕΓΩ
Τι λες για τον κύριο Ντεμπισύ;
ΕΚΕΙΝΟΣ
Ότι ξέρει από σκάκι όσο κι η δεσποινίς Κλαιρόν από ηθοποιία. Κι οι δυο τους παίζουν όπως έμαθαν.
ΕΓΩ
Είσαι δύσκολος. Βλέπω πως παραδέχεσαι μόνο αυτούς που ξεχωρίζουν.
ΕΚΕΙΝΟΣ
Ναι, αλλά μόνο στο σκάκι, στο τάβλι, στην ποίηση, στη μουσική κι άλλες τέτοιες ανοησίες. Τι προσφέρει η μετριότητα σ’ αυτού του είδους τα πράγματα;
ΕΓΩ
Μάλλον έχεις δίκιο. Όμως, πάρα πολλοί άνθρωποι πρέπει να δουλεύουν συστηματικά σ’ ένα είδος, για να μπορέσει μέσα από τους πολλούς να ξεπεταχτεί κάποτε η μεγαλοφυΐα. Αυτός είναι ένας στο εκατομμύριο. Ας αλλάξουμε, όμως, συζήτηση…

* Το απόσπασμα από τον Ανιψιό του Ραμώ: Ντενί Ντιντερό, Ο ανιψιός του Ραμώ, μετάφραση Σάσα Τσακίρη, εκδόσεις Καστανιώτη 2002, σελ. 21 επ.

* Περιλαμβάνεται στην ανθολογία του Γιάννη Αντωνιάδη, Σκάκι και Λογοτεχνία, IANOS 2013


Categories: Ενημέρωση

10ο Φεστιβάλ Σκακιού Ράπιντ & 6ο Φεστιβάλ Μπλιτς (+ πρωταθλήματα Ελλάδας Ράπιντ και Μπλιτς)

Wed, 10/18/2017 - 20:40


Λίγες μέρες μένουν για να αρχίσουν στη Θεσσαλονίκη (ξενοδοχείο ΦΙΛΙΠΠΕΙΟΝ)  το φεστιβάλ rapid & blitz. Τα τουρνουά είναι παράλληλα και Πανελλήνια πρωταθλήματα Rapid – Blitz. Στις προηγουμένες διοργανώσεις έχουν πάρει μέρος πλειάδα GM & IM όπως επίσης και Έλληνες πρωταθλητές και πρωταθλήτριες. Για το τουρνουά Blitz (Παρασκευή 27/10) θα διεξαχθούν 12 γύροι και στο Rapid (Σάββατο και Κυριακή 28-29/10) 10 γύροι συνολικά. Τα χρηματικά έπαθλα για τα δυο τουρνουά ανέρχονται στο ποσό των 2.300 ευρώ συνολικά (750 blitz + 1.550 rapid). Οι κληρώσεις του πρώτου γύρου θα βγουν μια μέρα πριν την έναρξη του κάθε τουρνουά. Θα υπάρξει λεωφορείο (δωρεάν) από το κέντρο της πόλης προς το ξενοδοχείο και το αντίστροφο για να διευκολυνθούν όσοι δεν διαθέτουν οδικό μέσο για την μετακίνηση τους προς τον χώρο αγώνων. Τα δωμάτια στο ξενοδοχείο λόγω εορτών είναι περιορισμένα γι αυτό οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να κάνουν έγκαιρα κρατήσεις. Δηλώσεις συμμετοχής: oustampasidoulena@gmail.com Πληροφορίες: Ουσταμπασίδου Λένα: 6974 605518

Categories: Ενημέρωση

Εικόνες

Sat, 10/14/2017 - 14:08

Στη φωτογραφία μια ξεχασμένη γυναίκα των γαλλικών γραμμάτων, η Lucie Delarue-Mardrus (1874-1945).  Στο τεύχος 9 (1927) του περιοδικού Les Cahiers de l’Echiquier Français αναφέρεται το ενδιαφέρον της για το σκάκι. «Παίζω σκάκι μόλις βρίσκω έστω και μια στιγμή στην κατάκοπη ζωή μου». Στις ίδιες σελίδες μαθαίνουμε πως είχε γνωρίσει το παιχνίδι μόλις ένα χρόνο πριν και βρίσκουμε το σονέτο του σκακιού, που είχε γράψει η ίδια και ήταν ως τότε αδημοσίευτο. Η Delarue-Mardrus εκμυστηρεύεται στο περιοδικό πως θέλει να κάνει ραδιοφωνική εκπομπή για το σκάκι και να αφιερώσει αρκετές σελίδες για το παιχνίδι, στο επόμενο μυθιστόρημά της.

Την επόμενη χρονιά, το τεύχος 14 των Cahiers αναδημοσιεύει συνέντευξή της σε εφημερίδα όπου δεν παραλείπει να υπενθυμίσει πως είναι ένθερμη παίκτρια. Στο πρωτάθλημα Γαλλίας γυναικών του 1928, το όνομά της παρουσιαζόταν μεταξύ των παικτριών που είχαν δηλώσει συμμετοχή, όμως φαίνεται πως τελικά δεν αγωνίστηκε, όπως επιβεβαιώνουν άλλωστε τα ιστορικά αρχεία με τη βαθμολογία. Πιθανολογείται πως το ενδιαφέρον της για το σκάκι ήταν εφήμερο, αφού δεν υπάρχουν ανάλογες αναφορές μετά το 1928 (στοιχεία από το chesshistory.com/)

Categories: Ενημέρωση

Η σκακιστική στήλη του Γκάρντιαν

Tue, 10/10/2017 - 12:56

«Γράφω κάθε Σάββατο, χωρίς ούτε ένα διάλειμμα, από το 1955 και έτσι η εφημερίδα μου σίγουρα κατέχει το παγκόσμιο ρεκόρ της μακροβιότερης σκακιστικής στήλης» λέει ο Άγγλος δημοσιογράφος και σκακιστής. Ο Λέοναρντ Μπάρντεν διαδέχθηκε το Σεπτέμβριο του 1955 τον Ντου Μοντ, που είχε αποβιώσει λίγες ώρες μετά την παράδοση της ύλης του φύλλου της 1ης Σεπτεμβρίου 1955.

Η εφημερίδα ονομαζόταν τότε Μάντσεστερ Γκάρντιαν. «Ανασύρω το απόκομμα της πρώτης δημοσίευσής μου. Είχα γράψει για το παγκόσμιο πρωτάθλημα νέων εκείνης της χρονιάς που διεξήχθη στο Βέλγιο».

Ο Μπάρντεν θυμάται πως υπήρχε ένα λάθος στο τελευταίο σκακιστικό διάγραμμα που είχε παραδώσει ο προκάτοχός του και έτσι είχε αναγκαστεί να απαντήσει ο ίδιος και να ζητήσει συγνώμη σε δεκάδες τηλεφωνήματα και επιστολές απαιτητικών αναγνωστών που ζητούσαν εξηγήσεις. «Από τότε δεν έχει τυπωθεί ούτε μια λάθος θέση στον Γκάρντιαν» λέει ο Μπάρντεν, ξορκίζοντας τον γνώριμο δαιμονοεφιάλτη των σκακιστικών συντακτών.

Ο 88χρονος Άγγλος σπούδασε Ιστορία και συνδύασε στη συνέχεια τις ιδιότητες του δημοσιογράφου και του σκακιστή. Αναδείχθηκε πρωταθλητής Μεγάλης Βρετανίας το 1954. Το 1970 παρουσίαζε δημοφιλή σκακιστική εκπομπή στο BBC 2. Ο Λέοναρντ Μπάρντεν είναι ακόμη ο συντάκτης της σκακιστικής στήλης των Φαϊνάνσιαλ Τάιμς, η οποία όμως ιστορεί συντομότερη ζωή. Στα κείμενά του είχε προβλέψει πως ένας μπόμπιρας από το Μπακού, ο νεαρότερος τότε υποψήφιος μετρ στη Σοβιετική Ένωση, ο Γκάρι Βαϊνστάιν (Κασπάροβ), θα γινόταν παγκόσμιος πρωταθλητής.

(αναπροσαρμογή παλαιότερης ανάρτησης. Ο Μπάρντεν διατηρεί και τώρα την εβδομαδιαία στήλη του – το πιο πρόσφατο άρθρο του για τη νίκη του Κάρλσεν στη Νήσο του Μαν – και τα φύλλα τα βρίσκετε και ονλάιν στο https://www.theguardian.com/sport/series/leonard-barden-chess)

Categories: Ενημέρωση

Νυχτερινή Περίπολος

Mon, 10/09/2017 - 08:16




Ο λόχος της πολιτοφυλακής υπό τη διοίκηση του λοχαγού Φρανς Μπάννινκ Κοκ, δηλαδή η Νυχτερινή Περίπολος του Ρέμπραντ.

Στην πρώτη φωτογραφία οι ήρωες του Ολλανδού ζωγράφου σε αναπαράσταση από μπρούτζο γίνονται σκακιστικά στρατιωτάκια. Όπως τα βλέπουν βέβαια οι σκακιστές. Για έναν παίχτη του στρατέγκο εντάσσονται στο δικό του παιχνίδι. Τους κατασκεύασε ο Ρώσος Αλεξάντερ Ταράτυνοβ και βρίσκονται σήμερα μπροστά από την πλατεία με το άγαλμα του Ρέμπραντ στο Άμστερνταμ.

Στη δεύτερη το ιδιοφυές έργο του Ρέμπραντ με τις μορφές που έχουν πραγματικές ανθρώπινες διαστάσεις. Ο Ρέμπραντ καταφέρνει να προσδώσει την ψευδαίσθηση ότι οι μορφές είναι έτοιμες να πηδήσουν από τον καμβά στον πραγματικό χώρο. Το λήμμα στην ελληνική wikipedia είναι αναλυτικό και περιέχει και πολλά στοιχεία για τις προβολές της Νυχτερινής Περιπόλου στην popular culture.

Στη τρίτη φωτογραφία η Νυχτερινή Περίπολος χτες σε καφέ-μπαρ του Άμστερνταμ, όπως την συνάντησα, μικρούλα σε διαστάσεις.

Categories: Ενημέρωση

Εικόνες

Fri, 10/06/2017 - 19:01


Να λοιπόν μια ενδιαφέρουσα διήγηση από έναν σκακιστή “καφενείου”:

“Ήμουν σκακιστής και σύχναζα το 1985 σε ένα στέκι στο Τελ Αβίβ όχι και τόσο αριστοκρατικό, όπου οι περισσότεροι ήξεραν να παίζουν καλά αλλά ήταν ο ένας πιο “τύπος” από τον άλλον. Είχα γνωριστεί μάλιστα και με κάποιον, ήσυχο αλλά παθιασμένο με το παιχνίδι, που ερχόταν κάθε μέρα εκεί προσπαθώντας να ανεβάσει το επίπεδό του και παίξαμε κάποιες φορές μαζί.

Εκείνη την εποχή απέκτησα και ενδιαφέρον για τη Φυσική, γι’ αυτό πήγα σε μία διάλεξη με θέμα το “Τι είναι η Κβαντομηχανική”, που όπως έλεγε η αναγγελία ήταν για όλον τον κόσμο, ακόμη και για τους εντελώς άσχετους. Κάποιος διάσημος, υποτίθεται, καθηγητής θα μιλούσε και θα εξηγούσε. Ήμουν εκεί είκοσι λεπτά πριν από την ώρα που είχαν γράψει στην ανακοίνωση, οπότε βλέπω κάποια στιγμή να μπαίνει στην αίθουσα και ο φίλος μου, ο συμπαίκτης μου από το στέκι των σκακιστών και τον χαιρέτησα.

“Πού να φανταστώ”, του λέω, “ότι και εσένα σε ενδιαφέρουν αυτά τα πράγματα”. Γέλασε και πήγε να καθήσει μπροστά. Φανταστείτε την έκπληξή μου όταν αυτός που προλόγισε είπε μερικά λόγια για το πόσα σπουδαία πράγματα είχε πετύχει ως τότε στη Φυσική ο ομιλητής της βραδυάς και τελειώνοντας κάλεσε να ανέβει στο βήμα ο Γιακίρ. Ήταν ο τύπος που εγώ ήξερα στο στέκι των σκακιστών μόνο με το μικρό του όνομα.”
…..

Αυτή είναι μία από τις πολλές μικρές ιστορίες που κυκλοφορούν για τον Ισραηλινό καθηγητή Γιακίρ Αχαρόνοφ, έναν από τους πιο μεγάλους αστέρες του χώρου της σύγχρονης Φυσικής αλλά και τους σπουδαιότερους στον τομέα της φιλοσοφίας της Φυσικής. Μαζί με τον Αμερικανό Ντέιβιντ Μπομ που πέθανε το 2012 είναι ο εμπνευστής μιας εξαιρετικά μη-κλασικής ανακάλυψης, γνωστής σαν το φαινόμενο Αχαρόνοφ-Μπομ, η οποία επιβεβαιώθηκε κατόπιν σε έναν μεγάλο αριθμό πειραμάτων.
Το λήμμα για τον Αχαρόνοφ στη wikipedia στη θέση της φωτογραφίας επιλέγει την παραπάνω, με το σκακιστικό του ρολόι και όλα τα κομφόρ, αυτή που αντέγραψα στη δική μας ανάρτηση, που σημαίνει ότι πράγματι θα αγαπά το σκάκι πάρα πολύ.
(ανάρτηση αρχείου – αναπροσαρμογή)

Categories: Ενημέρωση

Σκάκι στα Φεστιβάλ Νεολαίας

Fri, 10/06/2017 - 12:59


Ο βουλευτής του Παλλαϊκού Μετώπου Διονύσης Μενύχτας εικονίζεται σε χιουμοριστικό σκίτσο να ασχολείται στη Μακρόνησο με τα τρία πάθη του: Το σκάκι, το κάπνισμα και το διάβασμα.

Γράφει ο Κοσμάς Κέφαλος 

Για τη δική μου γενιά το άκουσμα των λέξεων «σκάκι σε φεστιβάλ» παραπέμπει συνειρμικά στις λέξεις «ΚΝΕ – Οδηγητή». Εκεί πρωτοπαίξαμε και εκεί πρωτογνωρίσαμε αυτή την εντελώς διαφορετική αίσθηση που προσφέρουν παρτίδες σε ανοιχτό χώρο, σε ζωηρό περιβάλλον, με τον κόσμο να κινείται διαρκώς, με τα μεγάφωνα στη διαπασών. Εκεί πρωτονιώσαμε τη διαφορά από τους αγώνες στο ήρεμο περιβάλλον του σκακιστικού εντευκτηρίου.

Τα φεστιβάλ της ΚΝΕ διοργανώνονται επί δεκαετίες με αξιοθαύμαστη συνέπεια. Φέτος έγιναν το διήμερο 21-22 Σεπτεμβρίου στο Πάρκο Τρίτση, στο Ίλιον και συμπεριέλαβαν σιμουλτανέ από τον Γιάννη Νικολαΐδη, τουρνουά μπλιτς (νικητής ο Θανάσης Γερούκαλης), φιλικές παρτίδες κ.ά. Το σχετικό λινκ του Ριζοσπάστη

Το τριήμερο 6-8 Οκτωβρίου στο Άλσος Στρατού, στου Γουδή, κοντά στο μετρό Κατεχάκη θα πραγματοποιηθεί το φεστιβάλ του περιοδικού Σπούτνικ «#2: Ταξίδι για έναν νέο κόσμο».

Το πρόγραμμα των σκακιστικών δράσεων:

Σήμερα Παρασκευή 6.10, ώρα 7 μ.μ. η ομάδα των Φιλιππινέζων Μεταναστών Kasapi θα αντιμετωπίσει ομάδα σκακιστών που θα συγκροτηθεί στο χώρο του φεστιβάλ (θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας).

Αύριο Σάββατο 7.10 ώρα 7 μ.μ. θα πραγματοποιηθεί αφιέρωμα με θέμα «Σκάκι στην εξορία και τις φυλακές» (ακολουθεί κείμενο από τη σημερινή δισέλιδη παρουσίαση στην εφημερίδα «Αυγή). Μετά τη λήξη του αφιερώματος, γύρω στις 8.30 το βράδυ, θα διεξαχθεί τουρνουά μπλιτς με ελεύθερη συμμετοχή.

Μεθαύριο Κυριακή 8.10, ώρα 7 μ.μ., θα πραγματοποιηθεί διαγωνισμός λύσης προβλημάτων. Πρόκειται για το ιδιαίτερα θεαματικό «Solving Show», με… σφραγίδα ποιότητος από τον «Ζήνωνα» Γλυφάδας. Οι παίκτες διαγωνίζονται σε αγώνες νοκ άουτ ανά δύο, πατώντας ο καθένας το κουμπί που έχει μπροστά του, όταν θεωρήσει ότι βρήκε τη σωστή λύση. Όποιος απαντήσει σωστά πρώτος μέσα σε χρόνο δύο λεπτών παίρνει 1 βαθμό, ενώ αν απαντήσει λάθος παίρνει ο αντίπαλος 1 βαθμό (περισσότερα στο σάιτ skakiera).

………………….
………………….………………….

Ακολουθεί το δημοσίευμα στην εφημερίδα «Αυγή» της Παρασκευής 6.10.17:

ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΣΠΟΥΤΝΙΚ ΜΕ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟ «ΣΚΑΚΙ ΣΤΗΝ ΕΞΟΡΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΦΥΛΑΚΕΣ»


Ψυχή σε στρατό από ψίχα

Με ψωμί, βέργες και λούπινα τα κομμάτια στις σκακιέρες των εκτοπισμένων

Θρυλικές μορφές του Αντιστασιακού Αγώνα, άνθρωποι του πνεύματος, μαχητές της ζωής. Εκπρόσωποι μιας δρακογενιάς που πολέμησαν για την ελευθερία, που πάσχισαν για κοινωνική δικαιοσύνη, που πάλεψαν για αξιοπρεπή διαβίωση.

Επώνυμοι, αλλά και πολύ κοντινοί μας άνθρωποι, όλοι με ένα κοινό χαρακτηριστικό: την δημιουργική ενασχόληση με το σκάκι στις δύσκολες συνθήκες φυλακών και στρατοπέδων συγκέντρωσης.

Ελάχιστος φόρος τιμής από τα νέα παιδιά του Φεστιβάλ Σπούτνικ, με αφιέρωμα στο «Σκάκι στην εξορία και τις φυλακές», το Σάββατο 7.10, στις 7 το απόγευμα (Άλσος Στρατού, Γουδή, κοντά στο Μετρό Κατεχάκη).

Οι νέοι του σήμερα οικοδομούν το αύριο, κατανοώντας το χθες!


Σκακιστικό σχολειό ο Άη Στράτης

Ο Στέλιος Ευκαρπίδης εκτοπίστηκε στα 18 του, το 1947, στον Άη Στράτη. Οι σκηνές τους ήταν σε μια ρεματιά, γεμάτη υγρασία. Θυμάται πως οι αφάνες που έβαζαν κάτω από την κουβέρτα είχαν γίνει σώμα συμπαγές, σαν στρώμα.

Συνθήκες άθλιες, αλλά και ένα δώρο: ο νεαρός Στέλιος βρέθηκε στην ίδια σκηνή με τον Θανάση Βασίλα (1908-1956), έναν λαμπρό επιστήμονα -με καθοριστική συμβολή στον πολεοδομικό σχεδιασμό χωριών της ανατολικής Χαλκιδικής, μετά τον καταστρεπτικό σεισμό του 1932- και έναν από τους καλύτερους βορειοελλαδίτες σκακιστές της εποχής εκείνης. Ο χρόνος περίσσευε, το μυαλό σε αυτές τις ηλικίες είναι «σφουγγάρι», ο δάσκαλος ήταν πρόθυμος να τον μυήσει στο παιχνίδι και η οικογένεια έστελνε, παρά την οικονομική ανέχεια, σκακιέρες και βιβλία για μελέτη. Γρήγορα έγινε πολύ καλός σκακιστής και, εκτός από τον δάσκαλο, άρχισε να παίζει και με άλλους. Όπως θυμάται, το σκάκι ήταν πολύ διαδεδομένο στον Άη Στράτη. Έμεινε εκεί για περισσότερο από 3 χρόνια.

Αντιθέτως το 1950, που τον πήγαν στη Μακρόνησο, αντιμετώπισε μια πολύ πιο σκληρή κατάσταση. Έφυγε με σπασμένα πλευρά και με αιμοπτύσεις…

Σήμερα, στα 88 του, παραμένει ένας πολύ ενεργός σκακιστής της ομάδας της Ικαρίας. Φύσει ευγενικός άνθρωπος, αλλά και πολύ μαχητικός στις παρτίδες, κερδίζει σε κάθε συνάντηση το ενδιαφέρον των θεατών!


Κρατούμενοι-εξόριστοι στη Μακρόνησο, κατά την πρώτη περίοδο (Ιούνιος 1947 – Μάρτιος 1949), παίζουν σκάκι.

Παρτίδες με Ηλιού και θεατή τον Σαράφη!

Ένας από τους μεγαλύτερους σε ηλικία αγωνιστές, ο 94χρονος Ιωάννης (Γιάγκος) Μαυρογιώργης μίλησε στην «Αυγή», από την Ικαρία όπου ζει, για το σκάκι στα χρόνια εκτόπισης του (η κινηματογραφημένη συνέντευξη στον Βαγγέλη Φάμπα θα προβληθεί αύριο στο Φεστιβάλ Σπούτνικ).

Συνελήφθη, μαζί με άλλους Ικαριώτες, τα ξημερώματα της 28ης Οκτωβρίου 1948. Μετά από σύντομη κράτηση στο κρατητήριο του νησιού μεταφέρθηκε στις καπναποθήκες της Σάμου και στη συνέχεια, αρχές του 1949, στο κολαστήριο της Μακρονήσου.

Βασανιστήρια, άθλιες συνθήκες, αλλά και δίψα για ζωή, για δημιουργική ενασχόληση.

Εντάχθηκε γρήγορα σε πυρήνα δυνατών σκακιστών και πήρε μέρος σε τουρνουά. Έπαιζε με τον Θανάση Βασίλα, τον στρατηγό Χατζημιχάλη, καθώς και με τον Ηλία Ηλιού. Τις αναμετρήσεις του 26χρονου Γιάγκου με τον 45χρονο Ηλία παρακολουθούσε με ζωηρό ενδιαφέρον ο 59χρονος αρχηγός του ΕΛΑΣ Στέφανος Σαράφης.

Το σκακιστικό του ταλέντο αναδείχθηκε γρήγορα και σε λίγο καιρό αντιμετώπιζε συγκρατούμενους χωρίς να κοιτάζει σκακιέρα!

Αφέθηκε ελεύθερος στις 8 Μαρτίου 1950 και συναντήθηκε με άλλους Ικαριώτες σκακιστές όπως ο Φουτρίδης και ο Σταυρινάδης, βάζοντας τα πρώτα λιθαράκια στο σκακιστικό οικοδόμημα του νησιού.


Σκάκι και τάβλι μεταξύ εξόριστων στην Ανάφη.

Ο Κώστας Φιλίνης και το σκάκι

Η Άννα Φιλίνη μιλάει για την αγάπη του Κώστα για το σκάκι: «Σε όλες τις περιόδους της ζωής τού πατέρα μου το σκάκι τον ακολουθούσε πιστά. Στο σπίτι του τα πέντε αδέρφια και ο πατέρας του παίζανε σκάκι από παιδιά και ο «Κωστάκης», παρότι ο μικρότερος, έγινε γρήγορα ισότιμος συμπαίκτης. Ήδη πριν από τον πόλεμο έπαιζε σκάκι στον «Πανελλήνιο», όπου συμμετείχε και ως αθλητής του στίβου και συνέχισε να πηγαίνει και μετά την Απελευθέρωση. Στα 8 χρόνια της παρανομίας μετά το 1947, έπαιζε συχνά μόνος του μέσα στις ατέρμονες ώρες της αναμονής. Όταν πιάστηκε το 1955 και στάλθηκε στις υγρές ενετικές φυλακές της Κέρκυρας, οι συνθήκες ήταν πολύ δύσκολες. Επειδή δεν επιτρέπονταν στους κρατούμενους να αποκτήσουν σκάκι, αυτοί έφτιαξαν από μόνοι τους πούλια του σκακιού από ψωμί. Μετά τη δίκη του στο στρατοδικείο το 1961 οι συνθήκες στις διάφορες φυλακές συνέχισαν να είναι εξαιρετικά δύσκολες. Με την αλλαγή του πολιτικού κλίματος μετά το 1963 και τη μεταφορά του στις φυλακές της Αίγινας, οι συνθήκες διαβίωσης γενικά καλυτέρεψαν, μέσα σε αυτές ήταν και το δικαίωμα να κάνουν μαθήματα και να παίζουν σκάκι οι φυλακισμένοι. Θυμάμαι πως ο πατέρας μου έλεγε πως κάνανε και πρωταθλήματα στη φυλακή».

Σε αφιέρωμα του Χρήστου Πιλάλη στο περιοδικό «ΣΑΧ» (τεύχος 15, 1997), είδαμε σκακιστικά βιβλία του Κώστα, με σφραγίδες θεώρησης των εγκληματικών φυλακών Αίγινας και Κέρκυρας, καθώς και αυτοσχέδια χάρτινη σκακιέρα και διαβάσαμε για το τουρνουά στις φυλακές Αίγινας. Η τελική βαθμολογία σε 12 αγώνες: 1ος Φιλίνης 10 βαθμοί, 2ος Μπάτσης 7,5, 3ος Πολίτης 7, 4ος Ρούσος 6,5, 5ος Τσαρούχας 4,5, 6ος Γιαννόπουλος 4, 7ος Ραψωμανίκης 2,5 βαθμοί.

Ένα ερώτημα που είχε θέσει ο Πέτρος Κολυβάς στον Φιλίνη, σε μία από τις πολλές συζητήσεις τους, ήταν το πώς έπαιζαν οι κρατούμενοι σε διαφορετικά κελιά. Οι τρόποι ήταν κυρίως τρεις: Έλεγαν τις κινήσεις φωναχτά ή άφηναν χαρτάκια στις τουαλέτες, πίσω από τα καζανάκια ή, σε πολύ λίγες περιπτώσεις, τις μετάφεραν οι φύλακες.

Ας συνεχίσουμε με την αφήγηση της Άννας Φιλίνη (περισσότερα θα μας πει το Σάββατο, στο Φεστιβάλ Σπούτνικ): «Και αργότερα, στις φυλακές της Χούντας, επινοούσε μαζί με συγκρατουμένους του τρόπους για να καταφέρνουν να παίζουν σκάκι, παρά την απομόνωση. Στη μεταπολίτευση άρχισε πάλι να παίζει σκάκι τις Κυριακές, όποτε μπορούσε, στον «Πανελλήνιο», έπαιζε όμως συχνά και μόνος του, τα βράδια μετά τις κομματικές συνεδριάσεις, με αντίπαλο συμπαίκτη σε κομπιούτερ».

Περί βασιλικής ηθικής

Ανάμεσα στους πολλούς που έπαιζαν σκάκι ήταν και ο Κωνσταντίνος Δεσποτόπουλος, τον οποίο οι συγκρατούμενοι θυμούνται να απαγγέλει ποιήματα του Παλαμά, του Σικελιανού, του Σεφέρη, του Καβάφη, καθώς και αρχαίων, όπως ο Όμηρος και ο Πίνδαρος.

Η Μ. Τζιαντζή έχει αναφερθεί από την Εφημερίδα των Συντακτών σε περιστατικά , όπως αναγράφονται βιβλίο του αγωνιστή της Εθνικής Αντίστασης Σταύρου Αβδούλου «Το φαινόμενο Μακρόνησος» (1998, εξαντλημένο): Παρά την αγριάδα τους, οι αλφαμίτες φρουροί, όταν ο Δεσποτόπουλος απήγγελνε ποιήματα Ελλήνων ποιητών, τον άκουγαν με ανοιχτό το στόμα, όμως «μερικοί δεν του επέτρεπαν ν’ απαγγέλνει σε ξένες γλώσσες και σ’ αυτές συμπεριλάβαιναν και τα αρχαία ελληνικά».

Η αδυναμία του, εκεί στο Σύρμα, ήταν το σκάκι, που το έπαιζαν με πιόνια φτιαγμένα από ψίχα ψωμιού. Ένας από τους συμπαίκτες του, όπως αναφέρει ο Αβδούλος, ήταν ο Αβέρκιος Λειβαδάρος, ένας απροσκύνητος αγωνιστής που, όμως, σαν ήταν πιτσιρικάς είχε μπλέξει με κακές παρέες κι έτσι, σύμφωνα με τον Στ. Αβδούλο, το λεξιλόγιό του ήταν λιγάκι μάγκικο.

Ο Αβέρκιος έτρεφε βαθύ σεβασμό για τον Δεσποτόπουλο. Αλλά κι εκείνος τον αγαπούσε πολύ και, «σαν πανεπιστημιακός δάσκαλος» που ήταν, προσπαθούσε να τον κάνει να αποβάλει τη μάγκικη διάλεκτο.

Εκεί που έπαιζαν σκάκι, ο Αβέρκιος πήρε τη βασίλισσα του δασκάλου και, σε τόνο θριαμβευτικό, του είπε:

– Κωσταρίκο, σου την έφαγα την πουτάνα τη βασίλισσα.

Οι παρόντες έσκασαν στα γέλια, όμως ατάραχος ο Δεσποτόπουλος του έκανε παρατήρηση:

– Σου έχω πει, Αβέρκιε, να πάψεις να χρησιμοποιείς άσεμνες λέξεις.

– Καλά, Κωσταρίκο, δεν θα το ξανακάνω. Αλλά αφού είναι βασίλισσα… δεν είναι τέτοια;

Ο όμηρος Άχθος Αρούρης

Ο Νίκος Σαραντάκος είχε συλληφθεί όμηρος από τους Γερμανούς, μαζί με άλλους πολίτες της Μυτιλήνης, από τις 24 Μαρτίου έως τα τέλη Μαΐου του 1944. Όπως μας λέει ο εγγονός του Νίκος Σαραντάκος (περισσότερα για τον παππού του, με αναφορές και σε προηγούμενα δημοσιεύματα, στον δικτυακό τόπο εδώ), εικάζεται ότι επελέγη ως όμηρος επειδή, ως στέλεχος της Αγροτικής Τράπεζας, διερευνούσε ατασθαλίες στη δραστηριότητα των Φιλανθρωπικών Καταστημάτων. Συγκρατούμενός του, στο στρατόπεδο που είχε στηθεί στο Διδασκαλείο, ήταν ο επιστήθιος φίλος του Χαράλαμπος Κανόνης, που μαζί είχαν την ιδέα να φτιάξουν σκάκι με πιόνια από ψίχα ψωμιού.
Ο Νίκος Σαραντάκος συνελήφθη πάλι τον Ιούνιο του 1945 μαζί με όλη την ηγεσία του ΕΑΜ Λέσβου με τη στημένη κατηγορία της “στάσης”. Έμεινε υπόδικος σχεδόν ένα χρόνο. Μου έχει αφηγηθεί ότι έπαιζαν σκάκι στη φυλακή. Ο Κανόνης αυτή τη φορά είχε διαφύγει τη σύλληψη. Στη δίκη το κατηγορητήριο κατέρρευσε και οι κατηγορούμενοι αθωώθηκαν ή καταδικάστηκαν με ελαφρές ποινές. Ο Κανόνης όμως στη συνέχεια πήγε στη Χίο, όπου έπεσε τον Μάρτιο του 1948 όταν συντρίφτηκαν οι μικρές δυνάμεις του ΔΣΕ.
Ο ποιητής είχε το ψευδώνυμο Άχθος Αρούρης (που είναι ομηρική έκφραση και σημαίνει «βάρος της γης»). Κατά την πρώτη περίοδο της ομηρίας του, το 1944, έγραψε το ποίημα «Το σκάκι» (ποιητική συλλογή του Νίκου Σαραντάκου «Της Κατοχής και του Στρατόπεδου»).

Το ποίημα, όπως θα το απαγγείλει αύριο στο αφιέρωμα «Σκάκι στην εξορία και τις φυλακές», ο ηθοποιός Στέφανος Ληναίος:

ΤΟ ΣΚΑΚΙ

Μας κουβαλήσαν στο στρατόπεδο ένα βράδυ.

Εμένα πρώτα, το Χαράλαμπο μετά.

Το Χαριλή καί τον Αλέκο από κοντά

κι’ άλλους πεντέξη. Αλάκερο κοπάδι.

Κι’ είμαστε αλήθεια … Κι’ ας το πούμε ειλικρινά.

ένα κοπάδι από σκιαγμένα ζωντανά.

 

Φόβος καί τρόμος μας συνείχε στην αρχή.

Όλοι φοβούνται. Αυτή ναι η αλήθεια.

Μα, φαίνεται, πως όλα είναι συνήθεια … :

Σιγά-σιγά τρυπώνει η ελπίδα στην ψυχή.

κι’ αν κάπου εκεί παραμονεύει ο χάρος

μαθαίνεις να τον κοιτάς με κάποιο θάρρος.

 

Σε δυο-τρεις μέρες ξέφτισαν οι τρόμοι

έστρωσε ένας ρυθμός κάποιας ζωής.

Κι’ εξόν από δυο-τρεις ψοφοδεείς

που τρέμαν και στον ύπνο τους ακόμη

εμείς οι άλλοι, ας πούμε, οι «δυνατοί»

ζούσαμε μια ζωή σχεδόν υποφερτή.

 

Είμασταν πιότερο απ’ αδέρφια με το Λάμπη.

Κι’ άνεργοι εδώ που μας μαντρίσαν οι Ναζήδες

νάχαμε σκάκι και να κάναμε παρτίδες… !

«Πολιτισμένοι» οι Γερμανοί δεν επιτρέψαν νάμπει.

Δεν έπρεπε όμως το δικό τους να περάσει.

Παίζαμε με ένα, πού με ψίχα είχανε φτιάσει.

 

Είτανε λίγο τότε το ψωμί

και μια μπουκιά μονάχα είτανε κάτι

και φυσικά, δεν είμασταν χορτάτοι,

ωστόσο μ’ οποιαδήποτε τιμή

θες από πείσμα, θες από μεράκι

εμείς το κονομίσαμε το σκάκι.


Ο Στέφανος Ληναίος μαθαίνει σκάκι στην κόρη του Μαργαρίτα.

Το σκάκι δίνει ζωή

Η επιλογή του Στέφανου Ληναίου, να διαβάσει το ποίημα, δεν είναι τυχαία. Ανήκει σε μια άξια γενιά αγωνιστών που έμαθαν σκάκι στη φυλακή. Είναι χαρακτηριστικό το πολύ περιεκτικό κείμενο που μας έστειλε:

«Το σκάκι δίνει ζωή. Αυτό μου είπε ο νονός μου, ο δάσκαλος ο Κώστας ο Μανωλόπουλος, όταν με έμαθε να παίζω, στα 7 χρόνια μου. Δεν πρόφτασε να μου πει περισσότερα γιατί τον εκτέλεσαν οι Γερμανοί, μαζί με τους 200 στην Καισαριανή.

Τις ίδιες μέρες του ’44, τα περισσότερα τα έμαθα, 15 χρόνων πια, στις φυλακές του Ζέρβα, στην Καλαμάτα.

Στις ίδιες φυλακές, το ’45, μετά την άθλια συμφωνία της Βάρκιζας, στην άγρια εποχή του εμφυλίου, έμαθα το καλύτερο σκάκι, με πιόνια… μανιάτικα λούπινα!

Στα χρόνια της δικτατορίας οργανώσαμε στο Θέατρο Άλφα τους πρώτους σκακιστικούς αγώνες Συγγραφέων και Ηθοποιών…

Το 1985 είχα την τιμή να με κάνει επίτιμο μέλος της η Σκακιστική Ομοσπονδία.

Τώρα πια παίζουμε σκάκι στα θεατρικά παρασκήνια, ψιθυρίζοντας πάντα το σοφό ρητό: «Το σκάκι μαθαίνει τον άνθρωπο να σκέπτεται κάθε στιγμή το επόμενο βήμα του…».

Και λέμε μέσα μας: «Πόσο καλύτερος θα ήταν ο κόσμος, αν όλοι ήξεραν να παίζουν σκάκι….».

kosmaskefalos@gmail.com

Categories: Ενημέρωση

Για το χέρι της Ντορίς

Wed, 10/04/2017 - 21:37

Ο σχολιαστής του σάιτ Σπαραφουτσίλε (μετενσάρκωση του καλοπροαίρετου της α’ περιόδου του skakistiko και του Δόκτορα Καλιγκάρι της β’), σε υλοποίηση σκέψης του σε αυτό του το σχόλιο, όχι μόνο κατασκεύασε την υποθετική παρτίδα που περιγράφεται, αλλά την ‘έντυσε’ σε διήγημα-έγκλεισμα στο λιμπρέτο της όπερας ‘Νικήστε τον Φιλιντόρ!’ των Ντυτάκ – Ντρεϊφύς, το οποίο υπογράφει με το λογοτεχνικό του, αυτή τη φορά, ψευδώνυμο.

Για το χέρι της Ντορίς

του Τριαντάφυλλου Σωτηρίου

Ποιος κάθεται απέναντι από τον μαιτρ; Δεν τον έχουμε ξαναδεί στο εντευκτήριό μας.

Μα αυτό είναι αποκοτιά· ο νεαρός τολμά να αντιμετωπίσει τον μαιτρ επί ίσοις όροις. Συνήθως ο μαιτρ παραχωρεί πλεονέκτημα κίνησης και υλικού, μέχρι και Βασίλισσας, και πάλι ούτε ισοπαλία δεν του κόβουν. Άσε που μερικές φορές αντιμετωπίζει πολλούς ταυτόχρονα, ή χωρίς να βλέπει τη σκακιέρα, ή πολλούς ταυτόχρονα χωρίς να βλέπει τη σκακιέρα. Κι εκείνον τον σύριο, τον καλύτερο παίκτη του κόσμου τότε, τ’ αλατιού τον έκανε, μια παρτίδα έχασε όλη κι όλη από τις δέκα του ματς τους, και είναι έκτοτε άχαστος, πάνε τριάντα χρόνια. Τούτος εδώ δεν γεμίζει το μάτι, φουκαρατζίκος φαίνεται.

Νά, αρχίζουν.

1. e4 e5 2. Nf3 d6 3. d4 f5

«Ορίστε, σου παίζω όχι μόνο το άνοιγμά μου, αλλά και τη βαριάντα μου, 3…f5. Το ξέρω ότι το άνοιγμα είναι κατώτερο και η βαριάντα ύποπτη: θα σε βοηθήσω, σου είπα· έχε τον νου σου, κι εγώ θα παίξω χλιαρά, ακόμα και κάποιες ανακρίβειες αν χρειαστεί, συγκαλυμμένες πάντως, μη μας κρεμάσουν και κουδούνια.»

4. dxe5 fxe4 5. Ng5 d5 6. e6 Bc5

«Πιο ανθεκτικό είναι το 6…Nh6, χωρίς εντούτοις ούτε κι αυτό να ισοφαρίζει. Με το 6…Bc5 θυσιάζω υλικό, τάχα για επίθεση, στην πραγματικότητα για να δημιουργήσω ασυμμετρίες και περιπλοκές· ο κοινός μας στόχος, να χάσω, αλλά με όχι εξόφθαλμο τρόπο, υπηρετείται καλύτερα έτσι: λογαριάζω ότι αργότερα θα βρω την ευκαιρία να συναινέσω, ή να εξαναγκάσω, στις κατάλληλες αλλαγές κομματιών, και να βρεθώ σε χαμένο φινάλε.»

7. Nf7 Qf6 8. Qd2 Bxe6 9. Nxh8 Nc6 10. Nc3 O-O-O 11. Bb5 Ne5 12. Na4 Bd6 13. O-O

«Καλά τα πήγαινες, ρε Ρισάρ· όμως, στο κέντρο ο Βασιλιάς σου δεν κινδύνευε άμεσα, έπρεπε να συνεχίσεις την επίθεση με 13.Qa5. Τώρα δίνεις στόχο, δεν το καταλαβαίνεις; Έχω τέσσερα κομμάτια που βλέπουν στο ροκέ σου, κι εσύ δεν έχεις κανένα στην άμυνα.

»Η θέση φωνάζει για θυσία. Γιά να μετρήσω… 13…Nf3+… Μούμπλε – μούμπλε… Πράγματι, ματ στο b3.

»Δεν θα το παίξω, δεν κινδυνεύω άλλωστε να αποκαλυφθώ: είμαι ο μόνος σε όλη την ομήγυρη που όχι μόνο συλλαμβάνει ως πρώτη υποψήφια κίνηση τη θυσία, αλλά έχει και την υπολογιστική ικανότητα να μετρήσει τη νικηφόρα συνέχεια.

»Ο μόνος που θα εξέταζε τη θυσία, χωρίς όμως να είναι βέβαιο ότι θα μπορούσε να μετρήσει μέχρι το τέλος, είναι ο δάσκαλός μου, καλή του ώρα· όμως αυτός είναι πλέον 75 ετών και αποσυρμένος, και ο συνδυασμός δεν είναι μονόδρομος, αλλά έχει διακλαδώσεις, και επιπλέον περιλαμβάνει κάποιες ‘ήσυχες’ κινήσεις, χωρίς σαχ, που καθιστούν το μέτρημά του περίπου αδύνατο ακόμα και γι’ αυτόν.

»Όμως, δεν επιδιώκω να κερδίσω, αλλά να χάσω, και μάλιστα χωρίς να στήσω χοντρά και εκτεθούμε. Λοιπόν, θα παίξω 13…c6, ώστε να αναγκάσω τον λευκό να παίξει 14.Be2, απ’ όπου φυλάσσει τα αδύνατα τετράγωνα f3 και g4, περιορίζοντας τις επιθετικές μου δυνατότητες, και θα συνεχίσω με 14…Ne7, ώστε ο λευκός να εξακολουθήσει να έχει το πάνω χέρι. Α ρε Ντορίς, να ήξερες σε τι μπελάδες μάς έβαλες.»

***
Μα τι ακούγεται από το διπλανό δωμάτιο; Η κόρη του ιδιοκτήτη θα είναι. Τώρα, πάνω στην άψη της μάχης βρήκε να κοπανάει το πιάνο της και να τσιρίζει;

Νά, ο μαιτρ σηκώνεται· κατευθύνεται προς το δωμάτιο. Έτσι μπράβο, εξήγησέ της ότι εδώ παίζουμε σκάκι, δεν χαζεύουμε, και να κάνει ησυχία.

Μα τι λέει; Πόκο πιου μόσσο; Ραλλεντάντο; Πιανίσσιμο; Μα αυτός όχι μόνο δεν της ζητά να σταματήσει, αλλά της δίνει και οδηγίες· και, αυτό το παίξιμο δεν μπορεί παρά να προέρχεται από επαγγελματία: να δεις που θα έχει καθήσει ο ίδιος στο πιάνο για να της εξηγήσει.

Α, νά τον, επέστρεψε. Εμπρός, μαιτρ, αποτελείωσέ τον.

***
«Πω πω, τζίνι η μικρή· με καναδυό πρόβες ακόμα θα παίξει ιδανικά την Ερνελίντε. Λουκούμι μού ήρθε, πάνω που η Λεβασέρ μάς είχε πρήξει με τις ιδιοτροπίες της, χώρια ότι έχει πια φθίνει και κρώζει σαν χήνα. Έννοια σου, κυρία Ροζαλί, και θα σε συγυρίσω εγώ· έχω νέο φυντάνι, από τον πάγκο θα την βλέπεις.

»Τι θέση είναι αυτή εδώ; Και ποιος παίζει, ο μαύρος; Σιγά τα δύσκολα, Ίππος ζήτα τρία σαχ και ματ σε ολίγες.»

13…Nf3+ 14. gxf3 Qh4 15. Rd1 Qxh2+ 16. Kf1 Qh1+ 17. Ke2 exf3+


– Κύριε, σας αναγγέλλω ματ σε δεκαέξι κινήσεις.

«Τι κάνεις ρε θείο, ξεκούτιανες τελείως; Δεν συμφωνήσαμε ότι θα με βοηθήσεις να κερδίσω, ώστε να μου δώσει ο γερο-Μπουντινιό το χέρι της κόρης του; Νόστιμα δεν το τσουλούσαμε μέχρι να φέξει στην άλλη την ελαφρόμυαλη να παίξει την παστοράλ από την όπερά σου; Μια χαρά πρωτοβουλία είχα, εχμ, δηλαδή εσύ μού την είχες επιδέξια παραχωρήσει, και κανείς δεν είχε πάρει μυρωδιά τίποτα. Μετά που γύρισες, ξεκαπίστρωσες και παίζεις σαν να έχεις απέναντί σου τον δενξερωκιεγωποιόν.

»Και τώρα τι γίνεται; Σύμφωνα με τους κανόνες της ιπποσύνης, αν ο αντίπαλος αναγγείλει ματ σε ‘τόσες’ κινήσεις, πρέπει είτε να συμφωνήσεις με την δήλωσή του, οπότε οφείλεις να εγκαταλείψεις αυτοστιγμεί, είτε όχι· στη δεύτερη αυτή περίπτωση όμως, δεν είναι ηθικό να εγκαταλείψεις αργότερα, στα μισά του συνδυασμού, όταν δηλαδή αυτός αρχίζει να διαφαίνεται, παρά πρέπει να κάτσεις να γίνεις ματ στη σκακιέρα, κάτι ταπεινωτικό, όχι τόσο επειδή έχασες, αλλά επειδή δεν κατάφερες, ακόμα και με την υπόδειξη του αντιπάλου σου, να μετρήσεις αυτά που είχε μετρήσει εκείνος όταν σου ανήγγειλε το ματ.

»Πώς την έχεις δει τη δουλειά, θείο; Εγώ με το ζόρι βλέπω δύο κινήσεις μπροστά, είναι δυνατόν να έχεις την αξίωση να δω δεκαέξι; Αυτό που βλέπω είναι ότι έχω έναν Πύργο και έναν Ίππο περισσότερο· όμως, αυτό δα το ξέρω, σημασία δεν έχουν τα κομμάτια που είναι έξω από τη σκακιέρα, αλλά αυτά που είναι πάνω της. Και αυτό που επίσης ξέρω, είναι ότι ο Φιλιντόρ έχει τόσες πιθανότητες να έχει κάνει λάθος στο μέτρημα, όσες εγώ να γίνω πρώτο βιολί στην ορχήστρα του παλατιού.

»Ωραία μού την έφερες, θείο. Εντάξει, εγκαταλείπω· έτσι τουλάχιστον περισώζω τα λυμφατικά υπολείμματα της αξιοπρέπειάς μου.

»Και καλά η παρτίδα, τι είχαμε, τι χάσαμε· το θέμα είναι η Ντορίς.»

– Παραιτούμαι εξοχότατε, τα συγχαρητήριά μου.

Βροχή τα χειροκροτήματα· κάποιοι ρίχνουν και κέρματα στη σκακιέρα.

«Τι είναι αυτό, δουβλόνι; Μπερεκέτια έχουμε, βλέπω: εγώ δεν έχω να πάρω δεύτερη βελάδα και τη βγάζω χειμώνα καλοκαίρι μ’ αυτήν εδώ, που από μπεζ κοντεύει να γίνει αρκουδί, και άλλοι χαλαλίζουν μισθούς μου μιας εβδομάδας επειδή ήσαν θεατές σε μια παρτίδα, που ανάθεμα κι αν κατάλαβαν τι συνέβη. Πόρκα μιζέρια…»

***
«Πάλι μέτρησα τις κάλτσες μου· δοξάστε με. Αλλά, ποιος είναι αυτός απέναντί μου; Ωχ, ο νεαρός που του είχα υποσχεθεί να συνεργαστώ να με κερδίσει.

»Δες τους πώς κοιτάζονται, ο ένας στη μια γωνιά, η άλλη στην απέναντι· φαίνεται ότι αγαπιούνται τρελλά. Κρίμα είναι· κάτι πρέπει να κάνω να το μπαλώσω.

»Βάστα να πάω να διπλαρώσω τον Μπουντινιό· θα τον καλοπιάσω ότι ο νέος αξίζει πολλά, και ότι θα τον πάρω να μαθητεύσει κοντά μου.»

***
«Σία κι αράξαμε: ο γερο-Μπουντινιό έρχεται φουριόζος. Καλά, μη μου βάλεις και τις φωνές, φεύγω χωρίς να μου το πεις.»

– Λοιπόν, νέε μου, από τώρα μπορείτε να με αποκαλείτε ‘πεθερό’ ή και ‘πατέρα’ αν επιθυμείτε. Ντορίς, έλα εδώ, φίλησε τον μνηστήρα σου· καλά, μη ντρεπόσαστε, γυρνάω από την άλλη.

– Θρίαμβος του σκακιού!

– Δόξα στον Φιλιντόρ! Δόξα στον μαιτρ!

Οκτώβριος 2017

[Event "Pour le main de Doris"] [EventDate "1787.09.25"] [Site "Paris, Cafe de la Regence"] [Date "1787.09.25"] [Round "?"] [White "Bohringer, Richard"] [Black "Philidor, Francois-Andre Danican"] [Result "0-1"] 1. e4 e5 2. Nf3 d6 3. d4 f5 4. dxe5 fxe4 5. Ng5 d5 6. e6 Bc5 7. Nf7 Qf6 8. Qd2 Bxe6 9. Nxh8 Nc6 10. Nc3 O-O-O 11. Bb5 Ne5 12. Na4 Bd6 13. O-O Nf3+ 14. gxf3 Qh4 15. Rd1 Qxh2+ 16. Kf1 Qh1+ 17. Ke2 exf3+ 0-1 You must activate JavaScript to enhance chess game visualization. jQuery(document).ready(function($) { $.chessgame.navigationButtonClass = 'rpbchessboard-jQuery-enableSmoothness'; $.chessgame.navigationFrameClass = 'wp-dialog'; $.chessgame.navigationFrameOptions = {"squareSize":28,"showCoordinates":false,"colorset":"original","pieceset":"cburnett","animationSpeed":200,"showMoveArrow":true}; var selector = '#' + "rpbchessboard-59d5b158641ff-1" + ' .rpbchessboard-chessgameAnchor'; $(selector).removeClass('rpbchessboard-chessgameAnchor').chessgame({"pgn":"[Event \"Pour le main de Doris\"]\r\n[EventDate \"1787.09.25\"]\r\n[Site \"Paris, Cafe de la Regence\"]\r\n[Date \"1787.09.25\"]\r\n[Round \"?\"]\r\n[White \"Bohringer, Richard\"]\r\n[Black \"Philidor, Francois-Andre Danican\"]\r\n[Result \"0-1\"]\r\n1. e4 e5 2. Nf3 d6 3. d4 f5 4. dxe5 fxe4 5. Ng5 d5 6. e6 Bc5 7. Nf7 Qf6 8. Qd2 Bxe6 9. Nxh8 Nc6 10. Nc3 O-O-O 11. Bb5 Ne5 12. Na4 Bd6 13. O-O Nf3+ 14. gxf3 Qh4 15. Rd1 Qxh2+ 16. Kf1 Qh1+ 17. Ke2 exf3+ 0-1","pieceSymbols":"native","navigationBoard":"floatLeft","showFlipButton":true,"showDownloadButton":true,"navigationBoardOptions":{"squareSize":28,"showCoordinates":false,"colorset":"original","pieceset":"cburnett","animationSpeed":200,"showMoveArrow":true},"diagramOptions":{"squareSize":28,"showCoordinates":false,"colorset":"original","pieceset":"cburnett","animationSpeed":200,"showMoveArrow":true}}); });

Categories: Ενημέρωση

Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Συλλόγων 2017

Wed, 10/04/2017 - 21:25


Στην Αττάλεια της Τουρκίας από τις 8 έως τις 14 Οκτωβρίου θα γίνει το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Συλλόγων 2017 (στις 7 Οκτ. η τελετή έναρξης) όπου συμμετέχει και αντιπροσωπευτική ομάδα της Σκακιστικής Ακαδημίας Χανίων με την εξής σύνθεση : Σ. Ναούμ (2295), Κ.-Σ. Λιοδάκης (2183), Κ. Τσαρουχάς (2126), Ν. Γεωργακόπουλος (2086), Π. Καλαϊτζόγλου (2068), Α. Πετράκη (1476), 34η στις 36 σύμφωνα με τους μέσους όρους έλο όλων των ομάδων.

Η κορυφαία ομάδα που θα διεκδικήσει τον τίτλο της πρωταθλήτριας Ευρώπης (σύμφωνα με τους βαθμούς αξιολόγησης αλλά και την πραγματική δυναμικότητα των παικτών που γνωρίζει κάθε σκακιστής-θεατής)  είναι η Γκλόμπους από τη Ρωσία (Κράμνικ, Μαμεντιάροβ, Γκριστσούκ, Καριάκιν, Γκίρι, Νεπομνιάτσι, Κορομπόβ, Χισματούλιν). Πολύ ισχυρή και η Αλκαλόιντ της ΠΓΔΜ (Ντιγκ Λίρεν, Γιου Γιανγκί, Ελιάνοβ, Γιακοβένκο, Αντρεϊκιν, Κριβορούτσκο, Παντσέβσκι, Νέντεβ) καθώς και η Μεντνί Βσαντνίκ της Ρωσίας (Σβίντλερ, Φεντοσέεβ, Ματλακόβ στις πρώτες σκακιέρες). Γνωστότατους gm βρίσκουμε σε πολλές ακόμα ομάδες, ενδεικτικά: Νάγιερ, Ιναρκίεβ, Χαρικρίσνα, Ναβάρα, Νάιντιτς, Νισιπεάνου, Ζβιάγκιντσεβ, Χάμερ, Χισματούλιν, Μπάρτελ.
Ο σύνδεσμος chess-results στους άνδρες εδώ

Στις γυναίκες δεν υπάρχει ελληνική ομάδα. Η κορυφαία ομάδα σύμφωνα με τους μ.ο. έλο είναι η Μπατούμι NONA (Γεωργία – και το όνομα της ομάδας μάλλον προς τιμήν της Γκαπριντασβίλι) με Χαρίκα, Τζαγκνίτζε, Χοτενασβίλι, Μπατσιασβίλι στις πρώτες σκακιέρες. Ακολουθεί η Ούγκρα από τη Ρωσία με τις Γκίρια, Πογκόνινα, Ουσένινα κορυφαίες. Γνωστές σκακίστριες σε άλλες ομάδες: Ε. Αταλίκ, Πατζ, Ζούκοβα, Νετσάεβα, Γκ. Μαμεντιάροβα.
Ο σύνδεσμος chess-results στις γυναίκες εδώ

Το επίσημο σάιτ με το πρόγραμμα και πολλές ακόμη πληροφορίες: http://euroclubcup2017.tsf.org.tr

Οι παρτίδες θα αναμεταδίδονται ζωντανά και από το chess24.com οπότε στο skakistiko θα ενσωματωθεί από τον 1ο γύρο ο ελεύθερος κώδικας που παρέχεται. Θα υπάρχει λοιπόν παράθυρο στην υποσελίδα μας “Ζωντανές Μεταδόσεις”.

Categories: Ενημέρωση

Οι πόρτες

Tue, 10/03/2017 - 20:09


“Ενάντια στους κανόνες αυτού του παράλογου παιχνιδιού” γράφει το εξώφυλλο που συνέθεσε για την έκδοσή του ο Νταλμαβίβα, φθινόπωρο του 1983.
Είναι μια αναφορά στο σκάκι, από τον Μάριο Νταλμαβίβα που χρησιμοποιεί το παιχνίδι μας ως όχημα για να αναφερθεί στην ανυπακοή. Ο Μ.Ντ. είχε προφυλακιστεί με την “ειδική αντιτρομοκρατική νομοθεσία” για πέντε ολόκληρα χρόνια (1979-84) στα ιταλικά μολυβένια χρόνια και αθωώθηκε στο δικαστήριο. Ένας σύγχρονος ίσως Γιόζεφ Κ. που όπως και στον καφκικό κόσμο, ποτέ δεν είναι βέβαιος αν θα παραπεμφθεί σε πραγματική Δίκη. Στη διάρκεια της κράτησης έγινε κομιξάς- δεν είχε ασχοληθεί ποτέ παλιότερα με το είδος. Κόμιξ του κυκλοφορούν μεταφρασμένα και στα ελληνικά από την Βαβέλ, καυστικά και σαρκαστικά, χωρίς ποτέ να ζητούν συγκίνηση. Η μόνη εκβιαστική ατάκα που θυμάμαι (συνάμα τόσο αληθινή) είναι “τι αίσθηση του χρόνου μπορεί να έχει ένας δικαστής;”. Το σχέδιο πάντα ακραία μινιμαλιστικό, εικονίζει μόνο πόρτες.
Δύο δείγματα από τα κόμιξ του πρόσθεσα στη σημερινή (3-10-17) καταχώρηση στις Στιγμές αλλά όπως συμβαίνει με αυτή την υποσελίδα του σάιτ καθώς και με τις “Πρ.Σημ.”, οι απόψεις προχωρούν να γίνονται πολύ περισσότερο προσωπικές από ό,τι στις πιο φορμαλιστικές κεντρικές σκακιστικές αναρτήσεις και να με συμπαθάτε ή να με κατανοήσετε – για αυτό άλλωστε έχω επιλέξει να ανοίγουν μόνο αν το διαλέγει, αν το θέλει ο επισκέπτης, με κλικ.

Categories: Ενημέρωση

Pages